Έχεις σκεφτεί ποτέ πώς θα είναι αν μια μέρα ξυπνήσεις και δεν χρειάζεται να ξαναπάς στην εργασία σου;
Η αλήθεια είναι πως όταν οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται κάτι τέτοιο, το συνδυάζουν με το κέρδος ενός τυχερού παιχνιδιού!
Σίγουρα κανένας νέος άνθρωπος δεν λέει «πότε θα συνταξιοδοτηθώ για να μην ξαναπάω στην εργασία μου;»
Ο καιρός περνάει γρήγορα όμως και τη μια μέρα είσαι στην εργασία σου και την επόμενη ξυπνάς και ξεκινάει μια άλλη ζωή!
Αυτή της συνταξιοδότησης!
Η προσέγγιση που έχει κάποιος για τη συνταξιοδότηση, καθώς και ο οικονομικός σχεδιασμός που την υποστηρίζει, να θυμάσαι ότι στις μέρες μας αλλάζει γρήγορα.
Οι άνθρωποι σήμερα έχουν έναν πιο υγιή τρόπο ζωής και κατ’ επέκταση ζουν περισσότερο.
Άρα, αφού έχει αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής, είναι λογικό να αυξάνονται και τα έτη συνταξιοδότησης.
Ως αποτέλεσμα αυτών των τάσεων, αναδύονται τρεις διαφορετικοί τύποι συνταξιοδότησης, όπου ο καθένας απαιτεί διαφορετική στρατηγική αποταμίευσης για αυτόν τον σκοπό.
Για να δούμε όμως τί συμβαίνει ….
Παραδοσιακή συνταξιοδότηση
Η παραδοσιακή συνταξιοδότηση είναι ακριβώς αυτό που ξέρεις. Κλείνεις την πόρτα στην εργασία σου και δεν κοιτάς ποτέ πίσω. Αυτό βέβαια απαιτεί εξοικονόμηση οικονομικών πόρων και συχνά χρειάζεται συνετή επένδυση καθ΄ όλη τη διάρκεια της ενεργούς εργασιακής ζωής, για την δημιουργία ενός ποσού ως συμπληρωματική ενίσχυση, αξιοποιώντας παράλληλα και τα οφέλη της Κοινωνικής Ασφάλισης. Ο στόχος είναι σχετικά απλός: Να εξοικονομήσεις όσο το δυνατόν περισσότερα χρήματα για να φτάσεις στο επιθυμητό βιοτικό επίπεδο κατά τη διάρκεια μιας μακράς συνταξιοδότησης, η οποία σε μερικές περιπτώσεις, θα μπορούσε να διαρκέσει κάποιες δεκαετίες.
«Ημισυνταξιοδότηση»
Η επιλογή της λεγόμενης «ημι-συνταξιοδότησης» σημαίνει ότι ή εσύ έχεις επιλέξει να εργάζεσαι με μειωμένο ωράριο, ή λόγω των συνθηκών εργασίας δεν μπορείς να εργαστείς με πλήρη απασχόληση. Συνεχίζεις όμως να εργάζεσαι, ακόμα και με μειωμένο ωράριο ή/και ευέλικτο ωράριο, το οποίο σου επιτρέπει να περνάς περισσότερο χρόνο εκτός της εργασίας σου. Αυτό το μοντέλο εργασίας μπορεί να παρατείνει αναπόφευκτα τις συνταξιοδοτικές σου αποταμιεύσεις κατά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Με το εισόδημά σου να είναι σαφώς πιο «ευέλικτο», θα μειωθούν οικονομικά οι καταβολές για τις συνταξιοδοτικές σου εισφορές μέχρι να έρθει η μέρα που θα βγεις στη συνταξιοδότηση. Το να κερδίζεις για παράδειγμα 6.000 €-10.000€ ετησίως σε μοντέλο «ημι-συνταξιοδότησης», μπορεί να μειώσει σημαντικά τη συνολική αποταμίευσή σου αφού με «μισό» μισθό, θα έχεις λιγότερα ένσημα, άρα και μειωμένη σύνταξη στην ηλικία που θα την χρειαστείς.
«Προσωρινή συνταξιοδότηση»
Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν μια μακρά εργασιακή πορεία και κάποια στιγμή, για δικούς τους λόγους, αποφασίζουν να κάνουν μια διακοπή στον εργασιακό τους βίο. Ας την αποκαλέσουμε μία «προσωρινή συνταξιοδότηση». Αυτές οι σύντομες περίοδοι διακοπής μπορεί να λαμβάνουν χώρα μεταξύ των διαφορετικών επαγγελματικών σταδιοδρομιών. Ένα παράδειγμα είναι η λεγόμενη «άδεια άνευ αποδοχών» όπου κάποιος μπορεί να διακόψει την εργασία του για κάποιους μήνες ή ακόμα και για έναν ολόκληρο χρόνο μέχρι να ξανά επιστρέψει στον κόσμο της εργασίας. Κάτι τέτοιο όπως αντιλαμβάνεται κανείς απαιτεί έναν πιο σύνθετο οικονομικό σχεδιασμό. Με τις προσωρινές διακοπές εργασίας, ο λογαριασμός της συνταξιοδότησής σου από την Κοινωνική ασφάλιση δεν θα συσσωρευτεί εύκολα σε υψηλά επίπεδα. Εάν παράλληλα έχεις μεριμνήσει και για μια πρόσθετη δημιουργία συνταξιοδοτικού κεφαλαίου, αυτές οι συνταξιοδοτικές σου αποταμιεύσεις δεν θα έχουν τόσο πολύ χρόνο για να αναπτυχθούν και να ενισχυθούν, επειδή δεν θα είναι συνεχείς οι οικονομικές καταβολές της αποταμίευσής σου.
Τί είναι όμως ο προγραμματισμός της συνταξιοδότησης;
Ο προγραμματισμός της συνταξιοδότησης είναι η διαδικασία που θα χρειαστεί να εφαρμόσεις, εφόσον το επιθυμείς και όντας ΠροΝοητικός/κή, για να διατηρήσεις την οικονομική σου κατάσταση σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο, αφού αποχωρήσεις από το λεγόμενο ενεργό εργασιακό βίο.
Ο προγραμματισμός της συνταξιοδότησης έχει τέσσερα βήματα: να γνωρίζεις πότε ξεκινάει η συνταξιοδότησή σου, να υπολογίσεις πόσα χρήματα θα χρειαστείς ως συμπλήρωμα, να θέσεις προτεραιότητες, καθώς και να επιλέξεις τις κατάλληλες επενδύσεις.
Μερικοί από τους μεγάλους διαχειριστές συνταξιοδοτικών λογαριασμών του εξωτερικού, μας παραθέτουν από την εμπειρία τους ότι όταν κάποιος είναι νέος και στην ακμή της επαγγελματικής του πορείας, έχει το χρονικό ορίζοντα να επενδύσει πιο επιθετικά ξεκινώντας σήμερα το συνταξιοδοτικό του λογαριασμό, ενώ στη συνέχεια και καθώς πλησιάζει στην ηλικία της συνταξιοδότησης, να επιστρέψει σιγά-σιγά σε έναν πιο συντηρητικό συνδυασμό επενδύσεων.
Αυτή η δήλωση βέβαια δεν είναι ο κανόνας. Για τον συνταξιοδοτικό σου λογαριασμό θα πρέπει να συμβουλευτείς έναν επαγγελματία ασφαλιστικό διαμεσολαβητή, όπου με τις γνώσεις του θα σε καθοδηγήσει να εντοπίσεις το επενδυτικό σου προφίλ και θα σε βοηθήσει να καθορίσεις την ανοχή σου στο επιθυμητό ρίσκο που είσαι διατεθειμένος να αναλάβεις, ώστε να επιτύχεις το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα μέσα από το συνδυασμό επενδυτικών επιλογών που θα σου υποδείξει η παραπάνω διαδικασία.
Πότε μπορώ να συνταξιοδοτηθώ;
Το πότε θα μπορούσε κάποιος να συνταξιοδοτηθεί εξαρτάται από το πότε θα ήθελε να συνταξιοδοτηθεί και εάν θα είχε προλάβει να εξοικονομήσει αρκετά χρήματα, έτσι ώστε να μπορεί να αντικαταστήσει το εισόδημα που λάμβανε μέχρι πρότινος από την εργασία του ή τουλάχιστον το μεγαλύτερο μέρος αυτού.
Εγώ όμως, θα σου αναφέρω πότε μπορείς να συνταξιοδοτηθείς εδώ στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τις μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, ο γενικός κανόνας συνταξιοδότησης είναι η ηλικία των 67 ετών.
Αυτό όμως μπορεί ανάλογα να διαφοροποιείται σε κάποιες περιπτώσεις, καθώς συντρέχουν και άλλοι παράγοντες όπως το έτος γέννησης , τα έτη ασφάλισης, ο κλάδος-τομέας απασχόλησης, το φύλο, η οικογενειακή κατάσταση κ.α.
Μερικοί άνθρωποι συνταξιοδοτούνται πρόωρα (είτε επειδή θέλουν, είτε επειδή πρέπει), ενώ άλλοι συνταξιοδοτούνται αργότερα (είτε πάλι επειδή θέλουν ή επειδή πρέπει).
Και για να μην αγχώνεσαι ρίξε μια ματιά πιο κάτω, στα βήματα ενός συνταξιοδοτικού προγραμματισμού. Να θυμάσαι ότι ο τελικός σου στόχος χρειάζεται να είναι να προΝοήσεις για την εξοικονόμηση αρκετών χρημάτων όταν έρθει η εποχή που θα σταματήσεις να εργάζεσαι, ενώ ο δικός μας στόχος είναι σε στηρίξουμε να το πετύχεις!
Έχουμε λοιπόν …
Βήμα 1: Μάθε πότε να ξεκινήσεις τον προγραμματισμό συνταξιοδότησης
Πότε πρέπει να ξεκινήσεις τον προγραμματισμό της συνταξιοδότησής σου; Με μια λέξη ΤΩΡΑ. Με τρία λόγια, ΣΤΑ 20 ΣΟΥ. Όσο νωρίτερα αρχίσεις τον προγραμματισμό, τόσο περισσότερο χρόνο θα έχουν τα χρήματά σου για να αυξηθούν.
Βέβαια ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσεις. Ακόμα κι αν δεν σκέφτεσαι τόσο πολύ τη συνταξιοδότηση, που σίγουρα δεν το σκέφτεσαι, ίσως και να είσαι απογοητευμένος πιστεύοντας ότι δεν θα πάρεις σύνταξη, μην αισθάνεσαι ότι έχεις «χάσει το πλοίο». Κάθε ευρώ που μπορείς να εξοικονομήσεις σήμερα είναι πολύ σημαντικό. Επένδυσε στρατηγικά και δεν θα αγχώνεσαι για πολύ.
Βήμα 2: Υπολόγισε πόσα χρήματα χρειάζεσαι όταν θα συνταξιοδοτηθείς
Ίσως να μην το γνωρίζεις, όμως το χρηματικό ποσό που χρειάζεσαι για να συνταξιοδοτηθείς, είναι συνάρτηση των τρεχόντων εσόδων και εξόδων σου σήμερα και του τρόπου με τον οποίο πιστεύεις ότι θα αλλάξουν αυτά τα έξοδα κατά τη συνταξιοδότησή σου.
Επειδή όταν θα συνταξιοδοτηθείς θεωρητικά θα έχεις λιγότερα έξοδα από εκείνα που αντιμετώπιζες όταν είχες οικογένεια σε στάδιο ανάπτυξης, όπου τότε υπήρχαν πρόσθετες οικονομικές υποχρεώσεις να υποστηρίξεις, ένα υποθετικό σενάριο πρόχειρου υπολογισμού για να βρεις κατά προσέγγιση το εισόδημα που θα χρειάζεσαι κατά τη συνταξιοδότησή σου, είναι να υπολογίσεις το 70% έως 80% του ετησίου εισοδήματός σου πριν τη συνταξιοδότηση.
Για παράδειγμα σύμφωνα με τον παραπάνω συλλογισμό, αν ένας άνθρωπος κερδίζει κατά μέσο όρο 25.000 € ετησίως πριν από τη συνταξιοδότησή του, θα πρέπει να αναμένει ότι χρειάζεται περίπου 17.500 έως 20.000 € ετησίως, κατά τη διάρκεια της συνταξιοδότησής του. Αυτό μπορούμε να το ορίσουμε σαν «εισόδημα στόχο».
Σημείωσε εδώ ότι θα χρειαστεί να συνυπολογίσεις ποιο θα είναι το ποσό που θα έχεις σαν ετήσιο εισόδημα και από τον Κοινωνικό φορέα ασφάλισης (κύριας και τυχόν επικουρικής σύνταξης). Η διαφορά μέχρι το «εισόδημα στόχο» θα είναι το ποσό που χρειάζεται να μεριμνήσεις να συμπληρωθεί με παράλληλη αποταμίευση – επένδυση, ώστε κατά τη συνταξιοδότησή σου να διατηρήσεις το επιθυμητό βιοτικό σου επίπεδο.
Το παραπάνω όπως προαναφέρω είναι ένας πρόχειρος υπολογισμός.
Για να έχεις πιο ακριβή στοιχεία στον προγραμματισμό σου θα πρέπει να συμβουλευτείς έναν επαγγελματία ασφαλιστικό διαμεσολαβητή, όπου με κατάλληλα επιστημονικά εργαλεία και μεθόδους θα μπορείς να υπολογίσεις με περισσότερη ακρίβεια πόσα χρήματα χρειάζεσαι όταν θα συνταξιοδοτηθείς.
Βήμα 3: Δώσε προτεραιότητα στους οικονομικούς σου στόχους
Μεταξύ μας, οι οικονομικές προτεραιότητες του κάθε ανθρώπου είναι διαφορετικές. Συνήθως όταν είσαι νέος είναι λογικό να μην σκέφτεσαι τη σύνταξη. Όταν αποκτήσεις οικογένεια είναι πάλι λογικό να αλλάξουν οι οικονομικές σου προτεραιότητες. Άρα η συνταξιοδότηση δεν είναι πιθανώς ο μοναδικός στόχος αποταμίευσης. Αρκετοί άνθρωποι έχουν οικονομικούς στόχους που πιστεύουν ότι είναι πιο πιεστικοί, όπως π.χ η εξόφληση του χρέους μιας πιστωτικής κάρτας ή ενός δανείου ή η δημιουργία ενός ταμείου έκτακτης ανάγκης.
Καλό θα ήταν να στοχεύεις να κάνεις αποταμίευση για τη συνταξιοδότηση την ίδια στιγμή που δημιουργείς και το ταμείο της έκτακτης ανάγκης, είτε εάν έχεις τη δυνατότητα να ενταχθείς μέσω του εργοδότη σου σε ένα πρόγραμμα ομαδικής συνταξιοδότησης είτε να μεριμνήσεις να σχεδιάσεις το δικό σου ατομικό πρόγραμμα συμπληρωματικής συνταξιοδότησης. Να θυμάσαι ότι όσο καθυστερείς, τόσο μειώνεται ο χρόνος καθώς και οι επιλογές που ίσως να έχεις.
Βήμα 4: Επίλεξε το πρόγραμμα συνταξιοδότησης και τις συνταξιοδοτικές σου επενδύσεις
Ένας ακρογωνιαίος λίθος του συνταξιοδοτικού σου προγραμματισμού είναι ο καθορισμός όχι μόνο των χρημάτων που μπορείς να αποταμιεύεις το μήνα, αλλά και του πού θα τα τοποθετήσεις.
Εάν δεν έχεις κάποιο πρόγραμμα συνταξιοδότησης στο χώρο εργασίας σου, μπορείς να δημιουργήσεις τον δικό σου ατομικό λογαριασμό συνταξιοδότησης.
Οι λογαριασμοί συνταξιοδότησης σήμερα είναι έτσι σχεδιασμένοι ώστε να σου παρέχουν πρόσβαση σε μια σειρά επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων των μετοχών, των ομολόγων και των αμοιβαίων κεφαλαίων. Ο καθορισμός του σωστού συνδυασμού επενδύσεων γίνεται μέσα από το επενδυτικό σου προφίλ, εξαρτάται από το πόσο χρονικό διάστημα υπολείπεται μέχρι να χρειαστείς τα χρήματα και από το πόσο άνετος είσαι με το ρίσκο.
Όσο πιο νωρίς ξεκινήσεις θα έχεις πολύ χρόνο για τα χρήματά σου, για να αντιμετωπίσεις τις διακυμάνσεις της αγοράς. Έτσι, εάν στη διάρκεια της αποταμίευσής σου τύχουν μερικές όχι και τόσο δυνατές επενδυτικές χρονιές, δεν θα σου επηρεάσουν την επένδυση, γιατί θα έχεις χρόνο να ωφεληθείς από την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των αγορών και του λογαριασμού σου. Η επένδυση για τη συνταξιοδότηση θα εξελίσσεται μαζί σου καθώς αλλάζεις δουλειά, ανεβαίνεις μισθολογικά, ίσως έχεις extra οικονομικές παροχές από τον εργοδότη σου π.χ bonus.
Οι επενδύσεις σου δεν απαιτούν απαραιτήτως από σένα τη συνεχή παρακολούθησή τους. Αν και έχεις τη δυνατότητα να διαχειριστείς μόνος σου τις συνταξιοδοτικές σου αποταμιεύσεις, το κλειδί για να μπορέσεις να φτάσεις με ασφάλεια στο επιθυμητό σου αποτέλεσμα, είναι να εμπιστευτείς έναν καταρτισμένο και πιστοποιημένο σύμβουλο.
Η ουσία είναι ότι μπορούμε να σε βοηθήσουμε σε όποιο είδος συνταξιοδότησης επιδιώκεις να στοχεύσεις. Μαζί, μπορούμε να εξετάσουμε τις επιλογές σου και να κάνουμε τον οικονομικό προγραμματισμό που μπορεί να σου δείξει τι απαιτείται για να επιτύχεις τους στόχους της συνταξιοδότησής σου. Να θυμάσαι ότι δεν θα είσαι για πάντα νέος, ο χρόνος είναι αμείλικτος με τους απροετοίμαστους, ενώ η αναβολή Κοστίζει!
